Het klikt niet
De relatie met je behandelaar is een van de sterkste voorspellers van het resultaat, sterker dan de gekozen methode. Klikt het niet, dan werkt de beste techniek niet. Zeg het, en zeg het eerder dan je van plan bent. Wisselen van behandelaar kost je je plek niet en het is geen belediging: behandelaren weten dit.
Het doel is niet van jou
Als het behandeldoel is geformuleerd in termen die je behandelaar herkent en jij niet, gaat de behandeling ergens over waar je niet wakker van ligt. Vraag om het plan erbij en herformuleer het doel in je eigen woorden. "Minder vermijdingsgedrag" is iets anders dan "weer met de trein naar mijn moeder kunnen".
De diagnose klopt niet
Behandeling voor een depressie werkt niet als het eigenlijk een trauma is dat de somberheid veroorzaakt, en angstbehandeling helpt weinig als er ADHD onder zit. Blijft het na acht à tien sessies staan zonder enige beweging, dan is heroverwegen redelijker dan doorzetten. Vraag erom.
Het huiswerk gebeurt niet
Bij CGT, exposure en CGT-I zit het grootste deel van het effect tussen de sessies. Gebeurt daar niets, dan is de behandeling in de praktijk een uur praten per week. Dat is een eerlijk gesprek waard: is het te veel, te vaag, of te eng? Alle drie zijn oplosbaar, maar niet als het onbesproken blijft.
Er speelt iets wat behandeling niet oplost
Een onhoudbare werksituatie, geldzorgen, een relatie die je ziek maakt, geen woning. Therapie kan je helpen ermee om te gaan, maar het verandert de situatie niet. Soms is de eerlijkste conclusie dat je iets anders nodig hebt dan een behandelaar, en dat hoort een behandelaar te zeggen.
Wat wij eraan doen
Elke vijf sessies is er een vast evaluatiemoment waarop precies deze vragen langskomen, met de ROM-scores erbij. Gaat de lijn de verkeerde kant op, dan is dat een reden om het plan te veranderen. Doorgaan omdat het plan nu eenmaal zo is, is de fout die dit systeem het vaakst maakt.